12.02.2018

Zmiany w Elizeum

Nad salą pojawił się coś jakby nowy wywietrznik. Miejmy nadzieję, że to początek poważniejszych działań konserwatorskich i niedługo będziemy mogli odwiedzać to wyjątkowe miejsce.

Elizeum – było elementem romantycznego ogrodu, znajdowało się w parku na Książęcem należącym do Kazimierza Poniatowskiego, brata króla Stanisława. W skład Elizeum wchodziła między innymi elegancka grota, w której jadano, słuchano muzykantów skrytych w balkonach nad salą oraz korytarz ze sztuczną rzeką.
Dziś nie ma już sztucznej rzeki i korytarza, ale ostała się grota: ciemna, zawilgocona i jak narazie mało przyjemna. Ale kto wie, może już niedługo przywróci się jej dawny blask i będziemy mogli zobaczyć w jakich warunkach imprezował książę.

 

A.

30.01.2018

ławeczka

Niedawno na ulicy Gałczyńskiego odkryliśmy mało praktyczną, ale uroczą, kamienną ławeczkę.

A.

30.01.2018

Artysta z Lwowskiej

Wczesnomodernistyczną kamienicę z 1910 roku przy ulicy Lwowskiej 11 niegdyś (Nowo)Wielkiej 11 zaprojektował prawdopodobniej Ludwik Panczakiewicz, twórca m.in. Hal Mirowskich i kamienicy własnej przy ulicy Marszałkowskiej 6. Na najwyższej kondygnacji kamienicy pracownię miał malarz, rektor ASP, profesor Tadeusz Pruszkowski, inicjator powstania wielu grup o charakterze artystycznym, organizator plenerów malarskich w Kazimierzu nad Wisłą, często wspomagający początkujących artystów. Latem 1942 r. Tadeusz Pruszkowski został aresztowany przez Niemców najprawdopodobniej za pomoc udzieloną znajomym malarzom żydowskiego pochodzenia i zginął podczas próby ucieczki z konwoju na Pawiak.

W.

Polecamy spacer Skarpą w okolicy wąwozu ulicy Szczygła: najpierw w dół potem do góry, a potem można jeszcze dojść do schodów przy Tamce. Idealne ćwiczenia przed wyjazdem w góry. Przy odrobinie szczęścia towarzyszyć nam będzie muzyka z Uniwersytetu Muzycznego – cudowna mieszanka dźwięków: każde okno brzmi inaczej – można jednocześnie posłuchać np. arii operowych, utworów Chopina i próby chóru. Przynajmniej dla nas przyjemne z pożytecznym:)

 

A.

A.

W Żydowskim Instytucie Historycznym na wystawie „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” można zobaczyć dokumenty pochodzące z Archiwum Ringelbluma. Na zdjęciu bańka na mleko – jedna z dwóch, w których ukryto  część dokumentów przygotowywanych i zbieranych przez zespół Oneg Szabat pod przewodnictwem społecznika i historyka Emanuela Ringelbluma. Bańki ukryto najprawdopodobniej w lutym 1943 roku w tym samym miejscu, gdzie schowano pierwszą część dokumentów – w piwnicach kamienicy przy Nowolipkach 68.   W getcie działała tam tajna szkoła im. Bera Borochowa, której nauczyciele współpracowali z „Oneg Szabat“.

Drugą część archiwum  odnaleziono 1 grudnia 1950 podczas prac budowlanych prowadzonych na warszawskim Muranowie. Dokumenty – prawie 8 tysięcy kart ukryte w szczelnie zamkniętych bańkach zachowały się w lepszym stanie niż te chowane w pośpiechu w czasie akcji deportacyjnej latem 1942 roku.

W.

15.01.2018

Zaplecze

Na tyłach salonu Warszawy: zadbanego Nowego Światu  i super eleganckiej Foksal można poczuć się jakby w „innej bajce” – to mieszanka  raczej obsurnych pawilonów  z lat 60, zaniedabnych oficyn kamienic i dostawionych trochę od czapy budek z jedzeniem. O dziwo miejsce tętni życiem – pełno tu młodzieży – przyciągają kultowe knajpki na popołudniowe i wieczorne pogaduchy, super lunche z chińskiej knajpy, za dnia sporo tu elegackich pań zapewne szyjących buty na zamówienie u szewca w oficynie. Urok tego swojskiego miejsca przejawiają się choćby w licznych muralach i malowniczym nieładzie:

Jeśli tu jeszcze nie byliście – koniecznie zajrzyjcie:)

A.

13.01.2018

Strzelista wieża

Kiedy patrzymy na zdjęcia ukazujące ruiny warszawskiego getta wśród pustkowia wzrok przyciąga smukła wieża kościoła św. Augustyna.

Swoje powstanie świątynia przy ulicy Nowolipki zawdzięcza darowiźnie Józefa Mikulskiego -warszawskiego urzędnika, który przekazał plac pod budowę kościoła a także hrabinie Aleksandrze Potockiej -właścicielce Wilanowa -która bardzo hojnie wsparła tę inicjatywę. Na czele komitetu budowlanego stanął Ludwik Górki, wykonawca testamentu hrabiny.

Konsekracja kościoła, który został zbudowany w latach 1892-96 wg projektu Edwarda Cichockiego i Józefa Hussa odbyła się w 1905 r. Podczas II wojny św. kościół znalazł się na terenie getta, początkowo służył jako miejsce kultu dla katolików żydowskiego pochodzenia, potem stał się siedzibą żydowskiego Nowego Teatru Kameralnego. Po wielkiej akcji deportacyjnej latem 1942 roku Niemcy urządzili w kościele magazyn zrabowanego żydowskiego mienia. Po upadku powstania w getcie i wywózce zrabowanych dóbr w kościele urządzono stajnie a w podziemiach szpital polowy.

W czasie Powstania Warszawskiego wieża kościoła służyła Niemcom jako punkt obserwacyjny. Po powstaniu, wskutek podpalenia przez Niemców spłonął dach świątyni, sygnaturka, organy, drzwi zewnętrzne a także ucierpiały kamienne elementy elewacji.

W 1947 r. kościół św. Augustyna został znów oddany do użytku wiernym.

W.

 

 

08.01.2018

niewidzialne

Wizytki to zakon zamknięty –  co (zapewne w wielkim uproszczeniu) oznacza, że siostry zakonne nie wychodzą poza klasztor i nie utrzymują kontaktów na zewnątrz klasztoru. W kościele przeznaczona jest dla nich specjalna przestrzeń z boku ołtarza, niedostępna dla zwykłych zwiedzających. Nawet w klasztorze, tam gdzie można wejść,nie uda nam się zobaczyć żadnej z sióstr. No chyba że tę z kancelarii parafialnej.

Dawno temu ukradziono mi portfel w autobusie jadącym traktem królewskim. Kiedy się zorientowałam i szykowałam do wyjścia na policję – zadzwoniła koleżanka, do której telefon miałam zapisany na kartce schowanej w portfelu. Otrzymała od siostr wizytek informację: mój portfel znaleziono u nich w ogrodzie.

Od razu zmieniłam kierunek i wraz z mężem zawitałam do klasztoru. W kanclearii siostra, wyznaczona do kontaktu ze światem, pokierowała nas do sporej, pustej  izby. Na jednej ze ścian było malutkie zaciemnione okienko z kołowrotkiem, takim jak czasem można jeszcze spotkać na poczcie czy w banku,  oraz zwisający z sufitu sznur z dzownkiem, którym pociągając poinformowaliśmy o swoim przybyciu.

Zza okienka odezwał się miły głos i odzyskałam skradziony portfel (gotówki już w nim nie było, ale dużo wartościowych notatek szczęśliwie odzyskałam). Siostry nie zobaczyliśmy, zdjęć nie robiliśmy, ale przeżycie było prawdziwie niezapomniane.

Ostatnio podczas spaceru Krakowskim Przedmieściem, weszliśmy do udostępnionej przez siostry części ogrodu. Na końcu znajduje się brama ze sznurkiem do dzwonienia i zadaszona ławeczka do spoczynku…

Trochę tak jakby przenieść się w XVII wiek, kiedy siostry, na zaproszenie królowej Marii Gonzagi, zawitały  do Warszawy.

Za tą zamkniętą bramą znajduje się ocalony z pożogi wojennej XVII wieczny drewniak.

Za bramą na lewo znajduje się budynek, w którym mieszkają księża posługujący w kościele wizytek. Trzeba wspomnieć, że mieszkały tu wyjątkowe osobistości, między innymi: kapelan Solidarności ksiądz Jan Zieja oraz poeta – ksiądz Jan Twardowski:

A.

Jak wiadomo, o zęby trzeba dbać. Teraz jest z tym łatwo: mamy pasty, szczoteczki, nitki, dentystów i edukację. Kiedyś ze stanem uzębienia było różnie, o czym świadczyć może jeden z Atlasów podtrzymujących balkon pałacu Tyszkiewiczów Potockich.

Architektami pałacu były same sławy: Stanisław Zawadzki, Jan Chrystian Kamsetzer, Henryk Marconi, i Jakub Lessel. Budowę rozpoczęto w 1785 r. a budowano dla Ludwika Tyszkiewicza żonatego z Konstancją Poniatowską bratanicą króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Pałac zniszczono w czasie wojny i odbudowano w latach 1949-1956.

A.

 

Następna strona »