Grób jakich niestety wiele na Cmentarzu Powstańców Warszawy.  W zbiorowej mogile spoczywają  między innymi  młodzi rodzice z dwójką dzieci…

img_0011-1

A

Kapitulacja

„Opuszczamy Mokotów (…) Zerknęłam w lewo, Brama. Tak zwana Baszta, zbryzgana ciosami kul. Ogrody, potem zraniony pociskiem, półzgruzowany kościół Świętego Michała,Tu miał się odbyć ślub Ini. Przy kościele stromy zjazd w Dolną. Teraz można by przebiec spokojnie, nie ma obstrzału nie strzelają. Znów ogrody. Zubożała zieleń, niezebrane, półzgniłe pomidory czerwienią się gdzie niegdzie. Po prawej?  Pusta, milcząca Ursynowska. Nie dojrzę stąd miejsca, w którym stało się to z Marianem, z Ulą, ze mną. Park Dreszera zryty, przeorany wojną, rozjechany czołgami. Rowy, w których przeczekiwało się nalot, drzewa wyszarpnięte z ziemi, krzyczą ku niebu, chwytają je w zakrzywione szpony korzeni.”

Cytowany fragment pochodzi z książki „Codzienność. Sierpień -wrzesień 1944”  Teresy Sułowskiej-Bojarskiej „Klamerki”, łączniczki w pułku „Baszta”.

W.

Wanda

„Dzień 1 września bardzo przeżyłam. Nie rozumiałam dlaczego moja przyjaciółka, Żydówka-tak bardzo płakała. A rozpaczała okropnie. Jej brat, który w tym czasie kończył podchorążówkę, został powołany do wojska, Hana bardzo się o niego martwiła, chyba wiedziała więcej o stosunku Niemców do Żydów niż ja wtedy. Nie była chętna do zabawy. Tego dnia moja mama Bronisława obchodziła imieniny. Przyszli goście, ale też było jakoś inaczej więc ten dzień zapamiętałam jako bardzo smutny. (…)
2016-08-31 21.10.41
Dwa tygodnie później dwunastoletnia Wanda Traczyk, mieszkanka ulicy Dolnej jest świadkiem jak Niemcy strzelają do kobiety z niemowlęciem na ręku.
– „Po tych kilku koszmarnych wydarzeniach wrześniowych, a zwłaszcza tym, postanowiłam, że nie będę czekać bezczynnie na to, co się stanie. Zrozumiałam, że nie ma możliwości innej, jak tylko wyrzucić Niemców z Polski. Inaczej nas wszystkich wymordują. Skoro z taką łatwością przychodzi im zabijanie niemowląt… Dlatego wstąpiłam do konspiracji, dlatego później brałam w powstaniu, dlatego nie tylko zostałam łączniczką, ale też strzelcem.”

Tekst wspomnień Wandy Traczyk -Stawskiej, ps. „Pączek” i jej zdjęcie pochodzą z książki „Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego” autorzy – Maria Fredro-Boniecka, Wiktor Krajewski.

W.

Twierdza

P1150352
W 1926 roku do budynku zaprojektowanego przez
Karola Jankowskiego i Franciszka Lilpopa przy ulicy Czerniakowskiej 137 przeniosło się -żeńskie gimnazjum prowadzone przez Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, wcześniej -od 1919 roku mieszczące się przy ulicy Litewskiej.

P1150357

W czasach okupacji niemieckiej, w latach 1940-1944 siostry prowadziły oficjalnie krawiecką szkołę zawodową zaś w konspiracji prowadząc gimnazjum i liceum. Podczas Powstania Warszawskiego w dniach 26-27 sierpnia gmach Nazaretu stał się terenem ciężkich walk toczonych z siłami niemieckimi przez żołnierzy pułku Baszta, starających się dzięki  natarciu uzyskać połączenie ze Śródmieściem.

P1150353

P1150349

W walkach na terenie szkoły poległ m.in. osiemnastoletni Marian Zimnicki, którego postać upamiętnia ufundowana przez rodziców żołnierza tablica na I piętrze klasztornej klauzury.

W.

Chór Warszawiaków

2016-08-01 20.21.59

Wczoraj wieczorem po raz kolejny z inicjatywy Muzeum Powstania Warszawskiego na pl.J.Piłsudskiego warszawiacy śpiewali (nie)zakazane piosenki. Pomiędzy utworami można było obejrzeć na ekranach wspomnienia samych Powstańców Warszawskich dotyczące okoliczności powstania i wykonywania piosenek. Co więcej po zakończeniu koncertu część osób pozostała na placu i w grupach spontanicznie kontynuowała śpiewanie.

2016-08-01 22.09.30

2016-08-01 21.54.01

W Chórze Warszawiaków po raz trzeci śpiewała Agnieszka Zuzga z Warszawskiej Fabryki Spacerów. Aga, dziękujemy!

W.

Zmartwychwstały

P1140790

Bardzo symboliczny jest krzyż z nawy głównej kościoła pod wezwaniem św. Marcina ss. Franciszkanek Służebnic Krzyża przy ulicy Piwnej. Wydobyty z ruin po zniszczeniu świątyni podczas Powstania Warszawskiego spalony krucyfiks z połowy XVII wieku został uzupełniony metalowym zarysem postaci Chrystusa, projektu siostry Almy Skrzydlewskiej, autorki powojennego wystroju kościoła.

W.

27 września

dw 1

Wczoraj przy pomniku żołnierzy Baszty przy ulicy Dworkowej odbyła się uroczystość związana z 71 rocznicą zakończenia powstania na Mokotowie, na której uczczono także pamięć  140 powstańców zamordowanych po wyjściu z kanałów przez Niemców 27 września 1944  w pobliżu włazu na ulicy Dworkowej.
Warto dodać, że autorem pomnika z 1984 roku jest Eugeniusz Ajewski, ps. „Kotwa”, żołnierz „Baszty”.

dw3

 

W.